Światowy sprawdzian w Krośnie

Start na lotnisku w Krośnie

Krosno – dawne Królewskie Wolne Miasto, ośrodek handlu, dziś Miasto Szkła, znane jest także z Górskich Zawodów Balonowych, które odbywają się co roku w długi weekend majowy (z wyjątkiem pandemii).

W dniach 30.04.-4.05.2025 roku Krosno będzie miejscem XXV Górskich Zawodów Balonowych Balonowego Pucharu Polski, które jednocześnie będą Przedmistrzostwami Świata, czyli zawodami testowymi przed XXVI Balonowymi Mistrzostwami Świata, zaplanowanymi na 18-25.09.2026 roku.

Specyfika terenu, czyni zawody w Krośnie imprezą szczególną, a poziom trudności konkurencji przyciąga najlepszych pilotów, także z zagranicy. Liczba uczestników z roku na rok rośnie, a widzowie zjeżdżają z najdalszych zakątków, aby zobaczyć barwne widowisko i skorzystać z wielu imprez towarzyszących. Ze względu na skalę przedsięwzięcia wydarzenie odbędzie się na terenie lotniska w Krośnie. Wszystkie informacje dotyczące imprezy można znaleźć na stronie www.krosno2026.com

Trudne latanie w terenie górzystym rekompensują widoki

Tło historyczne

Fundacja Otwartych Serc im. Bogusławy Nykiel-Ostrowskiej jest głównym organizatorem Górskich Zawodów Balonów. Patronka Fundacji była inicjatorką organizowania zawodów balonowych w Krośnie 25 lat temu. Gdy zachorowała na chorobę nowotworową, z jej inicjatywy przyjaciele założyli Fundację, żeby pomagać osobom dotkniętym tą chorobą; po jej śmierci kontynuują działalność charytatywną, jak też kultywują tradycję organizacji zawodów balonowych w Krośnie.

Zawody wspiera miasto Krosno. W ich przygotowaniu aktywnie uczestniczy wielu wolontariuszy. Zawody balonowe są nieodłącznym elementem promocji Krosna i Podkarpacia i służą integracji środowisk lotniczych.

Nocne pokazy w Krośnie

Starania w FAI

W dniach 15-16.03.2024 roku w Lozannie w Szwajcarii odbyła się doroczna konferencja Komisji Balonowej Międzynarodowej Federacji Lotniczej (FAI) w siedzibie organizacji. Jedynym wyjątkiem był 2021 rok, kiedy z powodu pandemii zorganizowano konferencję on-line z Rzymu we Włoszech. Dwudniowe obrady plenarne poprzedzają dwudniowe spotkania podkomisji i grup roboczych. Do podejmowania decyzji potrzebne jest kworum. Aeroklub Polski reprezentuje obecnie dwóch delegatów: Witold Filus w plenum i od 2021 Arkadiusz Iwański w Podkomisji ds. przyznawania i organizowania imprez, wcześniej (przed pandemią) Jerzy Czerniawski pracował w Komisji Sterowcowej. Pomiędzy konferencjami decyzje pozaplenarne podejmuje Biuro FAI: Prezydent, trzech Wiceprezydentów i Sekretarz. Tematy do porządku obrad zgłaszane są na minimum 60 dni przed plenum – do 31grudnia roku poprzedzającego konferencję. Zatwierdzone przez Sekretarza wchodzą do porządku obrad. Inne sprawy można zgłosić w wolnych wnioskach, ale nie są głosowane. Zgłoszenie do kalendarza imprez musi zostać wykonane na trzy lata przed imprezą, np. w sprawie mistrzostw, które będą rozgrywane w 2027, wniosek trzeba złożyć do 31 grudnia 2023 roku.

Plenum zatwierdza wszystkie decyzje dotyczące sportu, regulaminy, zasady współzawodnictwa, licencjonowania sportowego, przyjmuje sprawozdania z imprez międzynarodowych, raporty.

Na Konferencji w 2024 roku wprowadzono następujące zmiany w Regulaminie rozgrywania zawodów:

– WhatsApp będzie głównym sposobem komunikacji,

– w przypadku zmiany warunków pogodowych – kierunków wiatru nie będzie można tą drogą zmienić konkurencji, jeśli nie uda się wyłożyć krzyża, to leci się na koordynaty.

Dużo uwagi poświęcono kwestiom bezpieczeństwa. Bezpieczeństwo lotu balonem rozpatrywane jest w trzech aspektach:

1. Szkolenie lotnicze – pilota i załogi
2. Bezpieczeństwo latania
3. Czynności około lotnicze, w tym tankowanie gazu

W ostatnich dwóch latach (po pandemii) zanotowano zwiększenie liczby sytuacji niebezpiecznych. Ustalono nowe zasady bezpieczeństwa na zawodach balonowych (kategorii AX), gdzie często odbywają się starty w dużej grupie balonów, ograniczając maksymalną prędkość wznoszenia i opadania do 8 m/s. (Producenci balonów w specyfikacjach raicerów podają maksymalne prędkości 12-14 m/s, podczas gdy klasyczne balony osiągają najwyżej 4-5 m/s.) Zakazano też mijania się z nadmierną prędkością i w zbyt bliskiej odległości – do 25 m.

Wprowadzono pilotażowy system kartek karnych:

– czerwona – oznacza dyskwalifikację na dwa lata,

– żółta (powyżej 100 pkt karnych) – ostrzeżenie,

– zielona (0-100 pkt karnych) – niewielkie przewinienie bez dużej liczby puktów karnych.

Małe przewinienia sumują się w ciągu dwóch lat.

Dotąd za niebezpieczne latanie kary mógł ustalić dyrektor sportowy zawodów – punkty karne, wyzerowanie punktów, dyskwalifikację.

Wprowadzono zmianę w Regulaminie organizatorów „Competition book” – zdecydowano, że musi być przeprowadzony test na Oficera bezpieczeństwa, zanim kandydat będzie zatwierdzony na imprezę międzynarodową.

Zaostrzone przepisy bezpieczeństwa zostały wdrożone w Regulaminie Aeroklubu Polskiego i po raz pierwszy zastosowane w Regulaminie 40. Balonowych Mistrzostw Polski 2024 w Krośnie w maju 2024 roku.

Zalecono, pod groźbą kar, przestrzeganie przyjętych limitów prędkości pionowej:

1. w odległości 25 m – względna prędkość podejścia pionowego 3 m/s, 2. 50 m – 5 m/s, 3. 75 m – 8 m/s, 4. indywidualna prędkość pionowego wznoszenia – do 8 m/s.

Balon Splast Miasta Krosna i Fundacji Otwartych Serc

Polski potencjał

Polska na forum międzynarodowym jest wysoko oceniana w zakresie organizowania imprez sportowych. Około 40 pilotów startuje w zawodach, a piloci pasjonaci  latają na fiestach i turystycznie. Według Rejestru polskich statków powietrznych 2025 prowadzonego przez Urząd Lotnictwa Cywilnego na 1.01.2025 było ogółem 320 balonów. Z roku na rok ta liczba rośnie (w 2024 o 25) pomimo wykreślania aerostatów (w 2024 – 2).

Po sukcesie Mistrzostw Świata Juniorów w Grudziądzu w 2023 roku, zorganizowanych przez Grudziądzki Klub Balonowy przyznano Polsce możliwość zorganizowania Balonowych Mistrzostw Świata Seniorów w 2026 roku w Krośnie.

W dniach 22.08 – 26.08.2023 w Grudziądzu rozegrane zostały 6. Mistrzostwa Świata Juniorów w Balonach na Ogrzane Powietrze. 1. miejsce zajął Jakub Dziedziak z MKB Tarnów. Miejsca pozostałych Polaków: 6. Kacper Borkowski z A. Nowy Targ 11.  Arkadiusz Sionkowski z MKB Tarnów, 15. Piotr Grajek z KSB Wrocław, 23. Wojciech Nowakowski z A. Włocławskiego. Sklasyfikowano 45 zawodników. Reprezentacja Polski zdobyła drużynowe Mistrzostwo Świata. Młodzi piloci rokują znakomicie dalsze sukcesy w zawodach seniorów.

Tomasz Filus Wicemistrz Świata w balonie Lot

Arkadiusz Iwański Mistrz Polski w balonie Gaspol

W 25. Mistrzostwach Świata FAI w lataniu balonem na ogrzane powietrze w Szeged na Węgrzech w dniach 8-14.09.2024 roku Tomasz Filus z Grudziądzkiego Klubu Balonowego wywalczył tytuł wicemistrza. Podkreślił wsparcie pilotów z polskiej reprezentacji: Arkadiusz Iwański – 60 miejsce,  Arkadiusz Sionkowski – 106 m., Denis Dawidziuk – 82 m., Kuba Dziedziak – 80 m., Mateusz Rękas – 10 m., Roman Bauta – 30 m. i Witold Filus, ojciec Tomka – 84 m., a także sprawne współdziałanie załogi i meteorologów. Sklasyfikowano 118 pilotów.

W światowym Rankingu FAI Balonów na Ogrzane Powietrze w pierwszej setce, na 671 sklasyfikowanych pilotów, Tomasz Filus plasuje się na 9. Miejscu, Roman Bauta na 20.,Mateusz Rękas na 42., Arkadiusz Iwański na 48., Witold Filus na 73.

W polskim Rankingu  zawodników za 2024 rok na 41 sklasyfikowanych pilotów pierwsza dziesiątka przedstawia się następująco:

1. Arkadiusz Iwański
2. Witold Filus
3. Roman Bauta
4. Denis Dawidziuk
5. Paweł Sobol
6. Zbigniew Jagodzik
7. Piotr Grajek
8. Przemysław Mościcki 5
9. Tomasz Filus
10. Arkadiusz Sionkowski

Oprócz wyników z 8 polskich zawodów brano również pod uwagę zawody na Litwie i we Francji, w których brali udział niektórzy zawodnicy.

W polskim Rankingu  zawodników Pucharu Polski za 2024 rok – odbyło się 6 zawodów w tej randze – na 41 sklasyfikowanych pilotów pierwsza dziesiątka przedstawia się następująco:

1. Arkadiusz Iwański
2. Witold Filus
3. Roman Bauta
4. Paweł Soból
5. Piotr Grajek
6. Przemysław Mościcki
7. Denis Dawidziuk
8. Zbigniew Jagodzik
9. Jarosław Łabuda
10. Kacper Borkowski

W dniach 1-5.05.2024 w Krośnie rozegrano 40 Mistrzostwa Polski Balonów na Ogrzane Powietrze podczas XXIV Górskich Zawodów Balonowych. W wyrównanej walce zwyciężył i uzyskał tytuł Mistrza Polski Arkadiusz Iwański; kolejne miejsca zajęli: 2. Tomasz Filus, 3. Roman Bauta, 4. Mateusz Rękas, 5. Witold Filus. Sklasyfikowano 29 pilotów. Jak się wygrywa w górskich warunkach podkarpacia przedstawiają tracki 7 lotów Arka.
W siedmiu lotach rozegrano 21 konkurencji:
Lot 1. – 1.05.24 PM – 1 HWZ, 2 FON,
Lot 2. – 2.05.24 AM – 3 GBM, 4 JDG, 5 JDG, 6 FON, 7 JDG,
Lot 3. – 2.05.24 PM – 8 PDG, 9 FON,
Lot 4. – 3.05.24 AM – 10 GBM, 11 FON, 12 HWZ, 13 ANG, 14 LRN
Lot 5. – 3.05.24 PM – 15 PDG,
Lot 6. – 4.05.24 AM – 16 HWZ, 17. FON, 18. ANG,
Lot 7. – 4.05.24 PM – 19 PDG, 20 HWZ, 21 FON.

Rozegranie przyszłorocznych Mistrzostw Świata  w Kraju zwiększy możliwość udziału polskich pilotów, a tegoroczne Przedmistrzostwa dadzą szansę rywalizacji z najlepszymi pilotami świata i przygotowania do walki za rok. Widzowie doświadczą emocji obserwowania na żywo sportowych zmagań lotników.

Tekst i zdjęcia: Ewa Daszewska „Balonowa Gorączka” AllEdit.pl

Informacje o FAI na podstawie rozmów

z Arkadiuszem Iwańskim i z Witoldem Filusem

Artykuł opublikowano również w serwisach:
https://polskiemedia.org/swiatowy-sprawdzian-w-krosnie/
oraz
https://ttgpolska.pl/swiatowy-sprawdzian-w-krosnie/