Lot do gwiazd? Marzysz o lataniu? Pociąga Cię tajemnica kosmosu? Na lot wgłąb siebie gwiezdnymi szlakami, aż do utraty tchu, zabrały mnie dyskretne brzmienia jazzowych improwizacji fortepianowych Agi Derlak. Godzinny spektakl 3 lipca 2026
W 35. edycji Festiwalu Mozartowskiego Warszawskiej Opery Kameralnej, w Basenie Artystycznym, wystawiono śpiewogrę Wolfganga Amadeusza Mozarta „Dyrektor teatru” do libretta autorstwa Johann Gottlieb Stephanie. Już w XVIII wieku łączono dialogi z partiami śpiewanymi. W adaptacji
W dniu 15 maja 2026 odsłonięto tablicę pamiątkową i oficjalnie nadano nazwę „Rondo 318 Dywizjonu Myśliwsko-Rozpoznawczego „Gdańskiego”” rondu, znajdującemu się w Jelitkowie (na wysokości pętli tramwajowej i hotelu) na skrzyżowaniu ulic Pomorskiej, Kaplicznej i Jelitkowskiej.
Pokazy balonowe są bardzo widowiskowe. Aby pomóc zrozumieć ich specyfikę odpowiem na kilka często zadawanych przez widzów pytań „DLACZEGO?” – KLIKNIJ NA INTERESUJĄCE PYTANIE, A ZNAJDZIESZ ODPOWIEDŹ
◄ Latają, gdy nie ma termiki.
Latem od wschodu słońca przez około 3 godziny, wieczorem przez około 2 godziny przed zachodem słońca. Im wyższa jest temperatura powietrza, tym czas na loty jest krótszy. W termice występują porywy wiatru i niebezpieczne dla balonu prądy wznoszące – które z kolei są dobre dla szybowców. Balony gazowe długo się napełnia, dlatego ich start jest przewidziany na wieczór, jak wszystkie będą gotowe.
◄ Balony lecą z wiatrem. Często na różnych wysokościach wiatr zmienia kierunek. Piloci wykorzystują tę właściwość, by zmienić kierunek lotu, zmieniając wysokość lotu balonu.
◄ Aby zmienić kierunek lotu, wykorzystując wiatr na innej wysokości, wskazany do osiągnięcia celów sportowych lub znalezienia miejsca lądowania, pilot zmniejsza ciężar balonu, by lecieć wyżej – w balonie na ogrzane powietrze podgrzewa powietrze w powłoce palnikiem gazowym, a z kolei by obniżyć lot, zmniejsza ilość ciepłego powietrza w powłoce przez otwarcie górnej klapy; w balonie gazowym kosz jest unoszony przez gaz lżejszy od powietrza (przed wojną używano helu, obecnie stosuje się wodór, ze względu na niższą cenę), pilot może wymusić opadanie wypuszczając wodór przez klapę lub wejść we wznoszenie, wyrzucając balast.
◄ Do palników balonów na ogrzane powietrze używa się propan-butan – im więcej propanu, tym lepiej;). W balonie gazowym pozostaje tylko piasek…, który jest najlepszym balastem.
◄ To zależy od pojemności powłoki balonu. W Pucharze Gordona Bennetta balony gazowe mają dopuszczalną pojemność 1000 m³. Kosze są różnych konstrukcji z różnych materiałów – pilotom zależy na jak najmniejszej wadze. Do kosza mocuje się worki z balastem – około 600 kg – zazwyczaj 60 worków po 10 kg piasku.
Balony na ogrzane powietrze mają różną wielkość – około 1000 m³ typowo sportowe, około 3000 m³ – turystyczne, około 12000 m³– do grupowych lotów komercyjnych. Dla bezpieczeństwa lotu znaczenie ma także wyposażenie kosza, w tym waga butli z gazem i waga pasażerów – nie miejcie zatem żalu do pilota, gdy przed zabraniem na lot turystyczny zapyta gości o wagę – musi oszacować ciężar całkowity i zabrać odpowiednią ilość gazu – jedna butla to około 60-80 l, czyli nawet 60 kg.
Przeciętny balon turystyczny po napełnieniu ma wagę kilku ton – dlatego trzeba uważać przy silnym, porywistym wietrze przy starcie (trzeba utrzymać balon aż zostanie dobrze wygrzany) i przy lądowaniu, oceniając drogę lądowania.
◄ Kolorowy balon szybciej nagrzewa się od słońca, co powoduje, że balon jest mniej stabilny i trzeba zużyć więcej balastu; ma to istotne znaczenie w lotach długodystansowych i na wyższych wysokościach. Balony turystyczne są różnokolorowe i często są nośnikami reklam.
◄ Balon leci w strefie przestrzeni powietrznej wyznaczonej przez kontrolę ruchu powietrznego. Balony turystyczne latają najczęściej nisko 150-500 m nad ziemią, gdzie są najlepsze widoki, na wysokości 1000-2000 m czasem pilot poszukuje lepszego kierunku wiatru. Balony gazowe lecą na dużych wysokościach, by uzyskać jak najlepszy dystans – nawet na 5-6 tys. m, wtedy obowiązkowo piloci mają aparaturę tlenową, transponder i utrzymują łączność z kontrolerami ruchu powietrznego.
Ustanawiane są też rekordy wysokości w różnych klasach. Polacy latali ponad 10000 m n.pm. Więcej o tym można przeczytać w artykule w Rekord Polski w Nr 3/4/2020 Przeglądu Lotniczego (sklep.plar.pl)
◄ Tradycyjne balony mają kształt kulisty – takie są balony gazowe. Balony na ogrzane powietrze bardzo ewoluowały. Im bardziej wydłużony kształt balonu (racer), tym większa jest dynamika zmiany wysokości (4-12 m/s), ważna na zawodach sportowych do osiągania celów wytyczonych na ziemi i w wirtualnej przestrzeni – gdzie wyniki mierzone są loggerami. Na pokazach i festiwalach balonowych można oglądać balony o nietypowych kształtach (special shape) – zwierząt, budowli czy butelek; są atrakcyjne, lecz dłużej się je napełnia i są mniej sterowne.
◄ Trzeba zacząć od szkolenia teoretycznego w aeroklubie, przejść szkolenie praktyczne pod okiem instruktora i zdać egzamin na licencję pilota w ULC. Wymagane są pozytywne wyniki badań lekarskich. Szczegółowo o tym jak i gdzie można się wyszkolić na pilota i jakie warunki trzeba spełnić, żeby nim zostać można przeczytać w artykule Jak zostać pilotem balonu w Nr 6/2020 Przeglądu Lotniczego (sklep.plar.pl)
◄ Turystyczny balon można kupić za cenę średniej klasy samochodu (około 200 tys. zł za balon 3000 m ), ale zależy to od klasy balonu i wyposażenia; używany można kupić taniej.
◄ Wynika to z umowy z przewoźnikiem i jest zależne od ilości zabranych pasażerów.
◄ Ważny jest ubiór: wygodne, sportowe buty, najlepiej ze stabilizacją kostki, długie spodnie, długi rękaw koszuli – ważne przy lądowaniu, czapka – chroni od ciepła palnika i opadających pyłów z powłoki.
Ewa Daszewska
z wykształcenia ekonomista, dodatkowa specjalność marketing, z zamiłowania podróżuje, redaguje i fotografuje.
Szczególnym sentymentem darzy balony na ogrzane powietrze. Te, gnane wiatrem, statki powietrzne dają niepowtarzalne wrażenia obcowania z przestrzenią, umożliwiając swobodne fotografowanie z gondoli.
Zdjęcia i opisy zawodów balonowych prezentuje na stronie internetowej alledit.pl, a na Facebooku na stronie Balonowa gorączka / Balloon Fever zamieszcza informacje o imprezach balonowych, filmowe relacje z zawodów, zdjęcia lotnicze, lotnicze nowości ze świata oraz informacje o swoich publikacjach.
Pasje te realizuje współpracując z organizacjami lotniczymi oraz wydawnictwami. Alledit Ewa Daszewska jest członkiem Stowarzyszenia Polskich Mediów. Współpracuje z TTG POLSKA Wiadomości Turystyczne – portalem informacyjnym branży turystycznej oraz z magazynami lotniczymi.
kilka kadrów, by pokazać świat balonów
uchwycić co istotne
Ewa Daszewska z pasją wrażenia przekształca na słowa, czerpiąc prawdziwą przyjemność z zabawy słowami. Ma jednak świadomość jaką niosą odpowiedzialność. Na styl jej języka niewątpliwy wpływ miał Stefan Żeromski, Julian Tuwim – chyba najważniejsi z autorów.
Julian Tuwim, zapytany, co kocha najbardziej, co go wzrusza najmocniej, odpowiedział „Drzewa, wiatr każdy.
Drzewo to nieskończenie fantastyczna istota; nie ma zwierząt tak dziwnych jak drzewa. Spytany, co jest jego główną pasją, odparł „Słowo, słowo, i słowo! Słowo jest tak realną rzeczą jak drzewo. Słowo doprawdy żyje. Słowa można w sobie tak zaszczepiać, hodować, jak się hoduje rośliny, drzewa, ziarno.”
(Na podstawie Rozmów z Tuwimem U Juliana Tuwima Znamor [Roman Zrębowicz], oprac. Tadeusz Januszewski, Wydawnictwo Naukowe Semper, Warszawa 1994, s. 17)
Mimo że minęliśmy się w czasie z Poetą, a nawet gdyby tak nie było, wątpliwe, byśmy się spotkali, dzięki słowom tak dobrze się rozumiemy.
AllEdit jest członkiem
Alledit jest członkiem
Współparacuję
Współparacuję
Grudziądzkie Wiadomości Lotnicze
Współparacuję
Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie
Zapraszam do współpracy z AllEdit:
W celu skontaktowania się z AllEdit, możesz także wypełnić poniższy formularz
i wysłać wiadomość.
